Kandaki kolesterol fazlasi yillar içinde damar duvarinda birikir. Bu birikim sonucu o damarda daralma, tikanma ortaya çikar. Kolesterol hangi damarda birikmisse o damarla iliskili sorunlar ortaya çikar. Kalbi besleyen damarlarda kolesterol birikimi sonucu, olusan daralma ve tikanmalar, gögüs agrisi, kalp krizi gibi sorunlara neden olur. Bunlarin sonucu hasta koroner by pass ameliyati (cerrahi olarak darligin ortadan kaldirilmasi) veya anjiyoplasti (balonla daralmis koroner arterin genisletilmesi) islemine ihtiyaç duyabilir. Beyini besleyen boyun damarlarinda kolesterol birikimi olmasi da felce, konusma bozukluklarina, dengesiz yürümeye, bilinç kaybina zemin hazirlar. Böbrek damarlarinda kolesterol birikimi ise, yüksek tansiyon ve böbrek yetmezligine neden olur. Ana atardamarda (aort) kolesterol birikimi de tehlikelidir. Buradan kopan kolesterol birikintileri daha küçük damarlari tikayarak farkli sorunlara yol açabilir. Örnegin göz damarlarini tikayarak körlüge, bacak damarlarini tikayarak kangrene neden olabilirler.
KOLESTEROL NEDIR?
Kolesterol, mum kivaminda yagimsi bir maddedir. Tüm vücutta bulunur. Vücut kolesterolü kullanarak hormon, D vitamini ve yaglari sindiren safra asitlerini üretir. Bu islemler için kanda az miktarda kolesterol bulunmasi yeterlidir. Kanda fazla kolesterol varsa, bu kan damarlarinda birikir ve damarlarin sertlesmesine, daralmasina yol açar.
Kalitimsal faktörler, beslenme aliskanliklari, sismanlik ve stres gibi faktörler, kolesterolü yükseltebilir. Düzenli egzersiz, iyi huylu kolesterolü yükseltir, kötü huylu kolesterolü düsürür. 60-65 yas sinirina kadar yasla birlikte kolesterol düzeyi artar. Kadinlarda menopozdan sonra da kolesterol düzeyi artis gösterir. Bazi hastaliklar da artista etkili olur:
Hipotiroidi: Tiroid bezinin yetersiz çalismasi,
Nefrit: Böbregin mikrobik olmayan iltihabi hastaliklari,
Karaciger hastaliklari ve seker hastaligi.
TEDAVISI
Sakatattan uzak durun
Kolesterol tedavisinde en önemli konu ilaçsiz tedavilerdir. Bu tedavilerin en önemlisi beslenme aliskanliginin degistirilmesidir. Bunun için baslangiç olarak sivi yag, bol sebze, meyve ve hububat tüketin. Kizartmalardan kaçinin. Kirmizi et yerine beyaz et tercih edin. Karaciger, böbrek ve beyin gibi kolesterolden zengin etlerden uzak durun. Diyet süt ve peynir yiyin. Ama ölçüyü kaçirmayin.
Ayrica sigara kesinlikle birakilmalidir. Düzenli egzersiz de HDL kolesterolü (iyi kolesterol) yükseltir, LDL kolesterolü (kötü kolesterol) düsürür. Haftada en az 3, tercihen 5 kez, 30 45 dakika süre ile yürüyüs, kosu, yüzme, bisiklete binme gibi sporlar yapilmalidir. Bu arada alkol, HDL kolesterolü (iyi kolesterol) yükseltir, ancak alkolün insan sagligi üzerinde çok sayida olumsuz etkisi oldugu unutulmamalidir.
14 yil süren bir arastirmada, haftada en az 140 gram findik yiyenlerde kalp ve damar hastaliklarinin daha az görüldügü saptandi. Baska çalismalarda da findigin iyi kolesterolü yükselttigi ve kötü kolesterolü düsürdügü ortaya çikti. Ancak asiri findik tüketiminin de size kilo aldiracagini unutmayin.
arşiv
